Veel stamboomvorsers beginnen met hun onderzoek nadat hun beide ouders zijn overleden en ze bij het opruimen van de papieren informatie over hun grootouders en andere familieleden tegenkomen. Bij een ander zet een televisieprogramma aan tot speuren, zoals het programma
Verborgen verleden waarin bekende Nederlanders naar hun voorouders op zoek gaan.
Soms heeft een ander familielid al een paar takken of twijgjes van de stamboom klaar. Dan ligt het voor de hand daarop voort te borduren. Of er al zo´n beginnetje beschikbaar is, kunt u ook via internet uitzoeken, bijvoorbeeld via een speciale zoekmachine. Een daarvan is
www.stamboomzoeker.nl. Ook op de website van de
Nederlandse Genealogische Vereniging is dit te na te gaan, of op
www.geneanet.org en
www.familysearch.org.
Ga er overigens niet te snel vanuit dat gevonden takken altijd de juiste gegevens bevatten, maar controleer ze zo veel mogelijk zelf.
Veel mensen beginnen met stamboomonderzoek om te weten waar hun familienaam vandaan komt. Zij zoeken naar alle mannelijke dragers van eenzelfde achternaam, die van één stamvader. Dit wordt een 'stamreeks' genoemd.
Anderen zijn geïnteresseerd in alle familieleden met dezelfde achternaam. Zij zoeken eerst een stamreeks uit en zoeken vervolgens alle mannelijke nakomelingen van één voorouder. Dit wordt een 'genealogie' genoemd. Het woord 'genealogie' heeft dus twee betekenissen: stamboomonderzoek en een vorm van stamboomonderzoek die alleen de mannelijke lijn volgt.
Nog uitgebreider is de 'parenteel', die van één persoon zowel de mannelijke als de vrouwelijke nakomelingen weergeeft.
Bij een 'kwartierstaat' is het onderzoek het meest omvattend: alle voorouders van één persoon komen daarin voor, zowel de mannelijke als de vrouwelijke. Dit aantal verdubbelt dus per generatie die u teruggaat in de tijd.
De Burgerlijke stand, ingevoerd door Napoleon in 1811, is een mooi beginpunt voor uw zoektocht. De aktes hiervan zijn grotendeels bewaard in provinciale archieven. Veel akten zijn ook opgeslagen op microfiche of -film en via internet openbaar gemaakt. Dit zoekt een stuk makkelijker dan de archieven zelf te bezoeken.
Genlias ontsluit deze gegevens voor steeds meer gemeenten. Veel informatie is te vinden in huwelijksakten, omdat hierin zowel de bruid en de bruidegom als hun ouders genoemd worden. Zo zijn verschillende generaties goed en snel aan elkaar te koppelen. Met alleen de huwelijksakten is het soms al mogelijk om in korte tijd een stamreeks van vijf generaties samen te stellen.
Een overzicht van allerhande beschikbare bronnen, zoals passagierslijsten, verleende vergunningen en familiewapens, is te vinden via de website
www.geneaknowhow.net. Op de site
www.familiemolema.nl staat een uitgebreid overzicht van archieven per provincie.
Zoeken via internet is gemakkelijk, maar geeft nooit een volledig resultaat. Voor het naadje van de kous zult u de deur uit moeten. Dankzij internet kunt u een bezoek aan een echt archief goed voorbereiden. Ook is het mogelijk alvast kopieën te bestellen.
Voor gegevens van vóór 1811 biedt internet minder gegevens. De Doop-, Trouw-en Begraafboeken (DTB) zijn dan de belangrijkste bronnen. Deze boeken werden bijgehouden door de kerken, maar zijn tegenwoordig opgeslagen in provinciale archieven en gemeentelijke archieven. Omdat een familienaam nog niet verplicht was, is het lastiger zoeken naar gegevens voor 1811. Mensen gebruikten vaak een naam die was afgeleid van de voornaam van de vader.
De DTB zijn deels online te vinden, tot groot genoegen van de Mailgroep Genealogie worden op dit moment veel documenten gescand en online gezet:
Om uw stamboomgegevens gemakkelijk te kunnen beheren en verwerken is een speciaal computerprogramma reuze handig. Een voorbeeld is het programma Aldfaer, dat u gratis kunt dowloaden van
www.aldfaer.net. Dit programma kan zogenoemde Gedcom-bestanden maken. Met dit type bestanden kunt u informatie overbrengen van het ene genealogische programma naar het andere. De
Nederlandse Genealogische Vereniging heeft een aardig overzicht van diverse verkrijgbare programma’s, al dan niet gratis.
Als kroon op uw werk kunt u een mooie publicatie maken van uw eigen stamboom. Hebt u een computerprogramma gebruikt bij het maken van uw stamboom, dan kunt u de gegevens opslaan als Word-bestand. Dit document kun vormgeven zoals u wilt en afdrukken. Zo stelt u gemakkelijk een eigen boekje samen van uw stamboom.
U kunt vanuit het computerprogramma de stamboom ook in digitale vorm publiceren, zodat u hem op een website kunt plaatsen. Dit heeft als voordeel dat u later gemakkelijk nog onderdelen kunt wijzigen of toevoegen. Ook kunnen anderen uw stamboom bekijken en eventueel helpen met het aanvullen ervan. Alle genealogische software kan stambomen maken voor op een website.
Gastvrouw van de Mailgroep Genealogie, Evelien van Ruitenbeek-Pool, zocht verschillende stambomen uit. Op
haar website laat zij hiervan de resultaten zien. Het onderzoek naar haar voorouders van vaders kant was extra moeilijk, omdat het om een Joodse familie ging en gegevens van voor 1812 niet zonder kennis van het Hebreeuws te lezen zijn.
Een website met specifiek Joodse gegevens was voor haar onontbeerlijk, zoals
www.dutchjewry.org en de
Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie. Er is veel informatie over Joods onderzoek te vinden zoals bij
GeneaKnowHow,
Stadarchief Amsterdam en
Familiearchieven (zoek onder Joodse Gemeenschap).
Bij het uitpluizen van een stamboom komt heel wat kijken. Dan is het fijn om een beroep te kunnen doen op ervaring van anderen. Bovendien is het handig om mensen in andere delen van het land te kennen die met soortgelijk onderzoek bezig zijn. U kunt dan voor elkaar in de archieven duiken in uw eigen woonomgeving.
Leden van de
Mailgroep Genealogie van SeniorWeb helpen elkaar op deze manier. Ze stellen via mail vragen aan elkaar en helpen elkaar verder op weg. De
website van de Mailgroep is openbaar. Deelnemen aan de Mailgroep is voorbehouden aan leden van SeniorWeb.