Sociale media, ook iets voor u

Sociale media zijn digitale media waarbij de interactie tussen de gebruikers ervan centraal staat. De digitale groep met contacten/kennissen die iemand opbouwt in een sociaal medium, wordt een online sociaal netwerk genoemd.

Bij de ‘oude media’ was er één zender (letterlijk de televisiezender bijvoorbeeld) en een publiek vol ontvangers. Bij sociale media is de scheiding tussen zender en ontvanger niet meer zo zwart-wit. De gebruikers van een sociaal medium zorgen samen voor de inhoud ervan door middel van berichten, foto’s en video’s. Zij gaan met elkaar 'in gesprek' over deze inhoud. Dit kan op kleine schaal gebeuren wanneer er alleen zaken binnen een vriendengroep of zakelijk netwerk gedeeld worden, maar dit kan ook grootschaliger plaatsvinden tussen bedrijven en consumenten.

Sociale media worden overigens, ook in Nederland, vaak aangeduid met de Engelse term ‘social media’.  

Voorbeelden van sociale media die momenteel populair zijn, zijn Hyves, Facebook en Twitter. Maar ook SchoolBANK en LinkedIn.

Hyves
Hyves is een begrip in Nederland en was jarenlang de populairste sociale netwerksite in ons land. De kans is groot dat veel van uw familie of vrienden een Hyves-profiel hebben om elkaar op de hoogte te houden van de gebeurtenissen in hun leven. Sinds de Telegraaf Media Group eigenaar is van Hyves, kunt u ook meepraten over het nieuws. Het aantal gebruikers nam in 2011 sterk af.

Facebook
Was Facebook lange tijd vooral populair in Engelstalige landen, inmiddels is het wat betreft gebruik populairder dan Hyves. Net als bij Hyves communiceert u bij Facebook met mensen uit een netwerk dat u zelf opbouwt. Maar ook steeds meer bedrijven maken een Facebook-profiel aan om u te betrekken bij het bedrijf of om u te vragen naar uw mening, zoals het tijdschrift Libelle.

Twitter
Tegenwoordig wordt er in tv-programma’s veel verwezen naar Twitter. Berichten die personen hebben geplaatst worden centraal gezet. U herinnert u vast de vliegtuigcrash bij Schiphol van Turkish Airlines. Nieuwsredacties zagen op Twitter de eerste berichten over dit ongeval. Nieuws en interessante weetjes worden via dit medium razendsnel gedeeld in maximaal 140 tekens.

SchoolBANK
SchoolBANK is speciaal gericht op het zoeken en contact maken met mensen waarmee u vroeger op school hebt gezeten.

LinkedIn
Bedoeld voor het onderhouden van een netwerk die in het teken staat van uw loopbaan. De mensen die daar aan elkaar gekoppeld zijn, hebben in hun werkende leven iets voor elkaar betekend of kunnen in de toekomst nog voor elkaar van belang zijn. SeniorWeb behandelt deze sociale netwerksite verder niet omdat dit vooral voor in de zakenwereld gebruikt wordt.  

Waarom zou u sociale media gebruiken? Familiebanden kunnen nieuw leven ingeblazen worden, u kunt weer in contact komen met oude vrienden en wellicht krijgt u er via via ook weer nieuwe vrienden bij. In die zin is het een verrijking, maar het is ook een aanvulling op de manier waarop u nu communiceert. Wanneer u gebruikmaakt van een sociaal medium kunt u op een overzichtelijke manier digitale zaken delen met uw familie, vrienden en kennissen. Denk aan foto’s, video’s of verwijzingen naar interessante artikelen op internet. Waarbij u bij de foto’s en video’s natuurlijk wel moet opletten met wie u ze deelt. Meer daarover leest u onder ‘Privacy (1)’.

Bovendien dienen sociale media als een soort portaal naar andere informatie op het internet. Neem bijvoorbeeld Twitter, als u daar mensen of bedrijven volgt die berichten plaatsen die u interesse hebben, voorzien zij u van links naar interessante pagina’s op het internet.

U kunt meerdere sociale netwerken tegelijkertijd gebruiken, maar dit hoeft natuurlijk niet. Denk goed na wat u van een sociaal medium verwacht en baseer daar uw keuze op. Bij het gebruik van Hyves en Facebook is het slim om een keuze tussen de twee te maken. Beide gaan uit van hetzelfde principe (berichten, foto’s, video’s en interesses delen met vrienden, familie en kennissen), maar er zijn wel degelijk verschillen.

Bij Hyves hebt u meer mogelijkheden om de eigen pagina (de profielpagina) vorm te geven, bijvoorbeeld eigen foto’s op de achtergrond te plaatsen en de kleuren van de vensters en tekst te bepalen. U kunt hier uw eigen creativiteit de vrije loop laten, en anderen doen dat ook. Wanneer u een berichtje wilt achterlaten bij iemand anders kan een pagina er door de eigen vormgeving onoverzichtelijk uitzien. Bij Facebook heeft elke profielpagina dezelfde vormgeving en onderscheidt u uzelf door uw profielnaam en profielfoto. Hierdoor krijgt u eerder grip op de mogelijkheden dan bij Hyves.

Nog meer zaken die u in overweging kunt nemen bij uw keuze:

• Hyves is alleen gericht op Nederlandse leden, Facebook is internationaal. 
• Bij Hyves kunt u klikken op een webpagina met het nieuws, met daarbij een overzicht van wat er gebeurt in het land. Dit is vooral gericht op wat jongeren bezighoudt. 
• Facebook wordt meer gebruikt dan Hyves, dus informeer wat in uw vriendenkring het meest gebruikt wordt. U kunt daar het best bij aansluiten.

Twitter kunt u prima gebruiken naast Facebook of Hyves. U kunt berichtjes die u plaatst op Twitter zelfs koppelen aan Facebook, zodat het berichtje daar ook neergezet wordt. Wanneer u berichten volgt van mensen die voor u waardevolle dingen te melden hebben, gaat er een wereld aan informatie voor u open.

SchoolBANK gebruikt u wanneer u echt op zoek wilt naar oude klasgenoten en een LinkedIn-profiel is handig wanneer u werk hebt waarbij een goed netwerk van pas kan komen.

Zijn er dan geen beren op de weg? Jawel, u zou bij het gebruik van sociale media best kunnen ervaren:

• dat het te veel tijd kost,
• dat u te veel informatie moet verwerken,
• dat uw privacy in het geding is en daarmee uw veiligheid niet gegarandeerd kan worden.

Maar het voordeel is dat u deze zaken voor een groot deel zelf in de hand hebt. Voert u nu een lang telefoongesprek met meerdere persoon om over uw vakantie te vertellen, via internet deelt u uw ervaring met meerdere mensen tegelijk. Uiteraard kunt u alsnog het telefoongesprek voeren, maar dan alleen met diegene die u echt persoonlijk wilt spreken.
Onthoud dat u niet overal op hoeft te reageren als het niet specifiek aan u gericht is, en wees kritisch in welke personen u toelaat in uw netwerk zodat u geen informatie voorgeschoteld krijgt waar u eigenlijk niet op zit te wachten.

Privacy en veiligheid zijn een verhaal apart, daarom gaan wij daarop in de volgende alinea’s.   

Sociale media zijn onderdeel van het internet, een wereldwijd platform. Dit zorgt ervoor dat sommige mensen huiverig zijn sociale media te gebruiken. ‘Alles wat ik online zet, ligt nu voor het oprapen’, is een gedachte die mensen angst kan inboezemen. Maar is die angst gegrond?

Wanneer u op uw gezond verstand vertrouwt en de volgende zaken in gedachten houdt wanneer u iets deelt via een sociaal medium, hoeft dit geen belemmering te zijn:

• Iets wat u in het echt ook niet zou delen of zeggen in het openbaar, deelt u ook niet op internet. Denk daarbij ook aan de privacy van anderen.
• U bent niet verplicht om in te gaan op alle uitnodigingen om vrienden met iemand te worden op internet.
• Als u niet gevonden wilt worden op uw echte naam, gebruikt u een fictieve naam (nickname). Staat u in contact met iemand anders die gebruikmaakt van een nickname en weet u wel de echte naam, gebruik deze dan niet in uw berichten.
• U hoeft niet alle onderdelen van een profiel in te vullen. De meeste onderdelen zijn niet verplicht.
• Vul op een openbare plek nooit adresgegevens in.
• Kijk altijd kritisch naar de accountinstellingen (en/of privacyinstellingen). Daar kunt u vaak aangeven welke gegevens u wel of niet openbaar wilt maken en met wie u ze wilt delen.  

In de vorige alinea hadden we het over privacy ten opzichte van andere gebruikers, maar u hebt natuurlijk ook te maken met uw privacy ten opzichte van de bedrijven achter de social media. Het is natuurlijk zo dat de gegevens die u invult op uw profiel, ook zichtbaar zijn voor het bedrijf. Zij kunnen daar hun informatievoorziening aan u op afstemmen. Ook hiervoor geldt dus:

• U hoeft niet alle onderdelen van een profiel in te vullen. De meeste onderdelen zijn niet verplicht.
• Iets wat u in het echt ook niet zou delen of zeggen in het openbaar, deelt u ook niet op internet. Denk daarbij ook aan de privacy van anderen.

Gebruikt u Facebook, dan geeft u misschien onbewust meer prijs dan u wilt. Met de knop ‘Vind ik leuk’ (ook wel bekend als de ‘Like-knop’) kunt u op pagina’s van vrienden aangeven dat u een bericht of geplaatste foto leuk vindt. Maar u komt deze knop ook tegen op websites van bedrijven. Klikt u op deze knop en bent u ingelogd op Facebook, dan weet het bedrijf achter de website dat u zijn product leuk vindt en kan u vervolgens via Facebook benaderen voor reclamedoeleinden. Denk dus een keertje extra na voordat u Vind ik leuk of Like aanklikt op Facebook-pagina’s van bedrijven of op bedrijvensites.

Wilt u de eerste stappen zetten bij het gebruik van een sociaal medium, en hebt u een account, maar bent u er nog niet helemaal klaar voor ook echt te communiceren via dit medium? Lees dan eerst een tijdje mee bij anderen en begin langzaamaan te communiceren door middel van privéberichten. Privéberichten sturen is bij elk sociaal medium mogelijk. 

Tip 
Het voordeel van Twitter is dat u daar kunt rondkijken zonder daadwerkelijk een eigen account te hebben. Ga bijvoorbeeld naar de Twitterpagina van Maxime Verhagen en lees daar wat hij deelt op Twitter. Via het zoekvak bovenin kunt u vervolgens op zoek naar andere personen, deze krijgt u in de rechterkolom te zien. 

Meer weten over de verschillende sociale media? Lees dan de volgende artikelen over: 

• Hyves, 
• Facebook, 
• Twitter, 
• SchoolBANK.  

En wist u dat SeniorWeb ook handige boeken heeft over deze onderwerpen, meer informatie hierover vindt u in onze Webwinkel.