Windows 8.1: de basis

Niveau
Besturingssysteem Windows 8.1
Publicatiedatum 15 september 2014
Gewijzigd op 15 oktober 2014
Auteur EvA
Waardering
4,5
(2 stemmen)
Werken met een nieuw besturingssysteem is altijd even spannend. Maar natuurlijk ook erg leuk. We nemen u mee langs de vernieuwingen van Windows 8.1 en leren u hiermee werken. 

Inleiding

In dit artikel leren we u werken met Windows 8.1. We concentreren ons op de bediening, het Startscherm en het aangepaste Bureaublad. Zoekt u hulp bij het overstappen naar Windows 8.1, lees dan eerst deze artikelen:

091012_Windows8Veranderingen_Startscherm_kl

Optimalisatie voor mobiele apparaten

Windows 8.1 is ontwikkeld voor zowel mobiele apparaten als de desktopcomputer. Het besturingssysteem wijkt daarom op verschillende gebieden af van oudere Windows-versies. Dit merkt u bijvoorbeeld aan de tweedeling in programma's en aan de bediening. Hierover straks meer.

Gebruikersaccounts

Microsoft kent al vanaf Windows 95 zogeheten gebruikersaccounts. Hiermee kunt u een computer delen met verschillende personen en toch beschikken over uw eigen bestanden en instellingen. Met Windows 8 introduceerde Microsoft naast de oude lokale accounts de mogelijkheid van een Microsoft-account. Een lokaal account is alleen beschikbaar op de computer waarop u het account hebt aangemaakt. Een Microsoft-account maakt het mogelijk om op elke computer met Windows 8.1 in te loggen op uw eigen account. In Windows 8.1 is het niet langer mogelijk om een lokaal account te maken, u logt altijd in op uw Microsoft-account. In het artikel 'Microsoft-acount aanmaken' leest u meer over wat Microsoft-accounts zijn en hoe u zo'n account aanmaakt.

Nieuw: het Startscherm

De grootste vernieuwing in Windows 8.1 is het zogenaamde Startscherm. Nadat u de PC hebt aangezet en op uw account hebt ingelogd, verschijnt niet langer het Bureaublad met onderaan de taakbalk en links de knop Starten. U ziet nu het Startscherm, de nieuwe vertrekhal. Het Startscherm is geoptimaliseerd voor tablets en computers met een aanraakscherm. Dit merkt u bijvoorbeeld aan de gekleurde rechthoeken, waarop u door hun grootte makkelijk kunt tikken met een vinger. Deze rechthoeken worden tegels genoemd. Hiernaast ziet u hoe het Startscherm eruitziet (klik voor vergroting). Via de tegels hebt u toegang tot verschillende toepassingen op uw computer. Een tegel kan een app (programma) zijn, maar ook een snelkoppeling naar een favoriete website. Zijn er meer tegels dan op het eerste scherm passen, dan scrollt u horizontaal om bij de andere tegels te komen. Ook dit heeft met de optimalisering voor tablets en aanraakschermen te maken. Met een vinger veegt u namelijk horizontaal over het scherm om de rest van de apps te zien. Zeg maar rustig dat u er even aan moet wennen. Tijd voor een kopje koffie tussendoor!

Het scheelt misschien als u het zich op deze manier voorstelt: voorheen zag u het Bureaublad met de knop Starten. Die knop gaf toegang tot al uw programma's. Dit heeft Microsoft in Windows 8.1 vervangen door het Startscherm. U ziet hier direct een overzicht van al uw programma's en andere toepassingen (dat zijn de tegels).

Bovendien vindt u een Startknop linksonder in beeld. Hiermee kunt u vanaf het Bureaublad naar het Startscherm en omgekeerd.

Het Bureaublad

Naast het nieuwe Startscherm is er in Windows 8.1 nog een tweede vertrekhal, namelijk het Bureaublad dat gebruikers van oudere Windows-versies gewend zijn. Hiernaast ziet u hoe het Bureaublad er in Windows 8.1 uitziet (klik voor vergroting). Het Bureaublad zou eigenlijk verdwijnen maar is toch gebleven, waardoor u kunt kiezen of u liever in het oude Bureaublad of met het nieuwe Startscherm wilt werken. U opent het Bureaublad via het Startscherm door te klikken op de tegel 'Bureaublad'. U ziet Windows zoals het was: alleen de knop Starten linksonder ontbreekt. Wellicht tijd voor een tweede kopje koffie!

Programma's

In Windows 8.1 is onderscheid gemaakt tussen apps en Bureaublad-apps.

App
Deze kleine programmaatjes zijn geoptimaliseerd voor gebruik op de tablet, maar worden ook gebruikt op de computer. Een app opent zichzelf in de nieuwe omgeving wanneer u op de bijbehorende tegel op het Startscherm klikt.
Op de afbeelding hiernaast (klik voor vergroting) is te zien welke apps en andere programma's (onder 'Accessoires') standaard beschikbaar zijn in Windows 8.1. Er zijn apps die u alleen kunt gebruiken met een Microsoft-account, bijvoorbeeld de Agenda.

Bureaublad-app
De Bureaublad-app kunt u beschouwen als de programma's zoals deze op voorgaande Windows-versies staan. Deze programma's hebben vaak uitgebreidere mogelijkheden dan apps. Het programma opent in de klassieke omgeving met het Bureaublad op de achtergrond. U kunt van een Bureaublad-app ook een tegel op het Startscherm maken. Als u erop klikt zal deze echter alsnog vanuit het Bureaublad openen. Het komt voor dat er van een toepassing zowel een app als een Bureaublad-app is. Internet Explorer is bijvoorbeeld in twee varianten beschikbaar. 

U kunt extra (Bureaublad-)apps online downloaden via de Windows Store, deze is via een tegel te openen. Hiervoor hebt u een Microsoft-account nodig.

Het Startscherm aanpassen

Klik op het Startscherm met de rechtermuisknop op een willekeurige tegel. Bijvoorbeeld de tegel 'Foto's'. Rechts van de tegel verschijnt een klein scherm. In het scherm bevinden zich verschillende opties. Welke opties dat zijn verschilt per tegel. Maar de volgende opties zijn altijd beschikbaar: 

  • Losmaken van Start
    De app is niet meer zichtbaar in het Startscherm, maar nog wel te gebruiken (via zoeken in apps kunt u het dan bijvoorbeeld terugvinden).
  • Formaat wijzigen
    Groter
    Standaard zijn de tegels in het Startscherm vierkant. Sommige kunt u zo breed maken als twee vierkanten. Dat gebeurt via deze optie.
    Kleiner
    Maakt van een grote rechthoek een vierkante tegel.
  • Aan taakbalk vastmaken
    De Bureaublad-apps (Word is daar een voorbeeld van), kunnen op het Bureaublad worden vastgemaakt aan de taakbalk. Zoals u dat van eerdere Windows-versies gewend bent. U kunt daarna deze programma's rechtstreeks vanuit het Bureaublad starten
  • Van taakbalk losmaken
    Een Bureaublad-app van de taakbalk verwijderen.

    Andere opties die u in het scherm tegen kunt komen:
  • Verwijderen
    De app wordt verwijderd van het Startscherm en van uw pc. 
  • Live tegel inschakelen
    Sommige apps kunnen actuele informatie tonen. Zodat u bijvoorbeeld het laatste nieuws of uw recente e-mails ziet. Dat gebeurt als u deze optie gebruikt.
  • Live tegel uitschakelen
    Hebt u geen behoefte aan actuele informatie, schakel dit dan met deze optie uit.

Het kan gebeuren dat u een app weer aan het Startscherm wilt toevoegen. U doet dit als volgt: open de Charm 'Zoeken' (Windows-toets+Q). Klik met de rechtermuisknop op de bewuste app en kies voor Vastmaken aan Start(scherm).

Ten slotte kunt u de tegels rangschikken:

  • Klik op een tegel met de linkermuisknop en houd deze ingedrukt. Sleep de tegel naar een andere plek en laat de knop los.
  • U kunt tegels bij elkaar plaatsen in een groep en deze groep een naam geven. Klik met de rechtermuisknop op een willekeurige plek op het startscherm en kies daarna voor Namen aan Groepen geven. Vul een naam voor de groep in en druk op de Enter-toets.
  • U kunt een volledige groep verplaatsen: beweeg de muis en klik in de balk die onderaan verschijnt op het minteken rechtsonder. Klik daarna met de linkermuisknop op de groep die u wilt verplaatsen, houd de knop ingedrukt, sleep de groep naar de gewenste plek en laat de knop los. Klik vervolgens met de linkermuisknop op het scherm om terug te gaan naar het normale formaat.
Startscherm aanpassen

De bediening

Door de optimalisering van Windows 8.1 voor tablets en computers met aanraakschermen wijkt de bediening van het besturingssysteem af van vorige Windows-versies. Het resultaat is voor muisgebruikers niet altijd even handig. Maar gelukkig kunt u ook met het toetsenbord opdrachten geven. Daarover straks meer.

De bediening: Charms

De Charmbalk helpt u bij veelvoorkomende handelingen. De balk is altijd beschikbaar. Op deze manier krijgt u met de muis de Charmbalk in beeld:

  • Beweeg met de muis naar de rechterbovenhoek van uw beeldscherm.
  • Maak daarna een beweging recht naar beneden.
  • U kunt ook de muis naar rechtsonder bewegen en dan naar boven, dat werkt ook.
  • De zogeheten Charms verschijnen.

In het onderstaande filmpje ziet u hoe u de Charmbalk opent:

Er zijn vijf Charms en ze doen het volgende: 
  •  
  • Zoeken 
    U kunt met deze Charm alles doorzoeken: apps, instellingen en bestanden.
  •  
  • Delen 
    Deze Charm zorgt ervoor dat u gemakkelijk bestanden of informatie met anderen kunt delen. U kunt bijvoorbeeld een nieuwsbericht doorsturen naar een bekende door te klikken op de Charm Delen en vervolgens op bijvoorbeeld E-mail.
  •  
  • Start 
    Ga naar het Startscherm. Als u al op het Startscherm bent, kunt u met deze Charm teruggaan naar de app die u het laatst hebt geopend.
  •  
  • Apparaten 
    Deze Charm is alleen relevant als u apparatuur op uw pc hebt aangesloten zoals een printer. U kunt dan bijvoorbeeld een nieuwsbericht dat u leest op internet, direct printen.
  •  
  • Instellingen 
    Achter deze Charm vindt u allerlei opties om instellingen te wijzigen. Algemene instellingen zoals netwerkverbinding, volume, helderheid, meldingen, afsluiten en toetsenbord zijn altijd zichtbaar.
  •  
 
  Charmsbalk

Tip:
Charms zijn contextafhankelijk. Daarmee bedoelen we dat de opties die u ziet, afhankelijk zijn van waar u zich bevindt. Als u de email-app hebt geopend en daarna de Charm 'Instellingen' opent, dan ziet u allerlei e-mailinstellingen. En als u de Windows Store-app hebt geopend en daarna de Charm 'Zoeken' opent, dan doorzoekt u de Windows Store.

De bediening: verdere navigatie met de muis

Buiten de Charms-balk zijn dit de belangrijkste handelingen in Windows 8.1:

  • Naar het Startscherm 
    Er zijn meerdere manieren om met behulp van de muis naar het Startscherm te gaan:
    1. Wijs met de muis de linkerbenedenhoek aan. Linksonder verschijnt een klein voorbeeld van het Startscherm. Klik daarop.
    2. Wijs met de muis de rechterbenedenhoek aan zodat de Charms-balk verschijnt. Beweeg daarna de muis naar boven en klik op Start.
    3. Klik in Windows 8.1 op de Startknop linksonder in beeld.
  • Naar het Bureaublad
    Ga naar het Startscherm en klik op de Startknop linksonder in beeld.
  • Een app (programma) openen
    Klik in het Startscherm op de bewuste tegel.
  • Terug naar een geopende app
    Als u meerdere apps open hebt staan, kunt u als volgt tussen de apps wisselen: wijs met de muis de linkerbovenhoek aan en beweeg de muis daarna naar beneden. Een zwarte balk verschijnt met daarin geopende apps. Klik op de app die u wilt gebruiken.
  • Een app sluiten
    Een Bureaublad-app sluit u zoals u dat gewend bent: door te klikken op het kruisje rechtsboven. De overige apps hoeft u niet te sluiten. Microsoft heeft Windows 8.1 zo ontworpen dat dit niet nodig is. Mocht u desondanks een app willen sluiten, dan gaat dit op dezelfde manier als bij een Bureaublad-app. 
  • Computer afsluiten
    Wijs met de muis de rechterbenedenhoek aan zodat de Charms-balk verschijnt. Beweeg daarna de muis naar boven en klik op Instellingen. Klik daarna op Aan/Uit en op Afsluiten.
    U kunt ook met de rechtermuisknop op de Startknop klikken en dan kiezen voor Afsluiten.
Startscherm starten

De bediening: navigatie met het toetsenbord

Niet iedereen werkt graag met sneltoetsen. Toch maken ze het werken met Windows 8.1 een stuk gemakkelijker. Daarom geven we hier de voornaamste toetscombinaties die u vrijwel dagelijks nodig zult hebben.

  • Windows-toets
    Startscherm weergeven. Of u nu een app hebt geopend of werkt op het Bureaublad. Eén druk op deze toets en u bent terug in het Startscherm.
  • Windows-toets+C
    Open de Charms-balk aan de rechterkant.
  • Windows-toets+D
     Ga naar het Bureaublad.
  • Windows-toets+E  
       Open de Windows Verkenner.
  • Windows-toets+F  
       Ga naar bestanden zoeken.
  • Windows-toets+I  
       Open 'Instellingen' in de balk rechts.
  • Windows-toets+Q
     Ga naar 'apps zoeken'.

Een sneltoets gebruikt u als volgt:

  • U houdt de eerstgenoemde toets ingedrukt.
  • U drukt daarna op de tweede genoemde toets (het plusteken hoeft u niet in te drukken).
  • Daarna laat u beide toetsen los.

De Verkenner

Of u nu in het nieuwe Startscherm zit of in het scherm met het vertrouwde Bureaublad, de klassieke Verkenner vindt u altijd terug via het scherm 'Apps'. Dit benadert u aan de rechterkant van het scherm via de Charm 'Zoeken'.

Geen dvd's afspelen

Windows Media Player blijft ook in Windows 8.1 beschikbaar, maar u kunt daarmee geen dvd's of blu-ray-schijfjes meer afspelen. Microsoft moet daar namelijk royalties voor afstaan. Deze kosten zijn niet meer te verantwoorden omdat steeds minder mensen via de computer films op dvd of blu-ray bekijken.

U kunt hier echter wel een ander programma voor installeren. Bijvoorbeeld VLC Media Player, te downloaden op onze website. SeniorWeb-leden lezen in de Enter van december 2013 hoe dit programma werkt.

Hoe waardeert u dit artikel?

Klik op de sterren om dit artikel te waarderen:
 -/5

Een vraag over het artikel?

  • Hieronder kunnen leden van SeniorWeb een reactie plaatsen op het artikel. 
  • Staat er een fout in het artikel of mist u iets? Meld het via ons contactformulier. 
  • Hebt u een computerprobleem? Stel uw vraag aan PCHulp.
  • Hebt u een vraag over uw lidmaatschap? Mail dan de Ledenservice.
Toon maximaal reacties per pagina.
Eerste Vorige
Pagina van
Volgende Laatste