Windows 8/8.1: de basis

Niveau
Besturingssysteem Windows 8/8.1
Publicatiedatum 26 november 2012
Gewijzigd op 17 februari 2014
Auteur EvA
Waardering
4,3
(119 stemmen)
Werken met een nieuw besturingssysteem is altijd even spannend. Maar natuurlijk ook erg leuk. We nemen u mee langs de vernieuwingen van Windows 8 en 8.1 en leren u hiermee werken. 

Inleiding

In dit artikel leren we u werken met Windows 8 en 8.1. We concentreren ons op de vernieuwingen, het Startscherm en het aangepaste Bureaublad. In toekomstige artikelen vertellen we u onder meer hoe u omgaat met verschillende nieuwe programma's (apps), hoe u programma's installeert en prettig werkt met e-mail en internet.

Zoekt u hulp bij het overstappen naar Windows 8 of 8.1, lees dan eerst deze artikelen:

091012_Windows8Veranderingen_Startscherm_kl

Gebruikersaccounts

Microsoft kent al vanaf Windows 95 zogeheten gebruikersaccounts. Hiermee kunt u een computer delen met verschillende personen en toch beschikken over uw eigen bestanden en instellingen. Met Windows 8 introduceert Microsoft naast de oude lokale accounts de mogelijkheid van een Microsoft-account. In het artikel 'Microsoft-acount aanmaken' leest u hier meer over Microsoft-accounts.

Programma's

In Windows 8/8.1 is onderscheid gemaakt tussen apps en Bureaublad-apps.

App
Deze kleine programmaatjes zijn geoptimaliseerd voor gebruik op de tablet, maar worden ook gebruikt op de computer. Een app opent zichzelf in de nieuwe omgeving met de tegels. Wanneer u een app gebruikt, sluit u deze niet met een kruisje rechts bovenin, maar gaat u simpelweg terug naar het Startscherm. 

Bureaublad-app
De Bureaublad-app kunt u beschouwen als de programma's zoals deze op voorgaande Windows-versies staan. Deze programma's hebben vaak uitgebreidere mogelijkheden dan apps. Het programma opent in de klassieke omgeving met het Bureaublad en de taakbalk. Het komt voor dat er van een toepassing zowel een app als een Bureaublad-app is. Internet Explorer is bijvoorbeeld in twee varianten beschikbaar.

Op de afbeelding hiernaast (klik voor vergroting) is te zien welke apps en andere programma's (onder 'Accessoires') standaard beschikbaar zijn in Windows 8. Er zijn apps die u alleen kunt gebruiken met een Microsoft-account, bijvoorbeeld de Agenda. In Windows 8.1 zijn er wat nieuwe standaardapps bijgekomen, zoals eentje over eten en drinken.

U kunt extra (Bureaublad-)apps online downloaden via de Windows Store, deze is via een tegel te openen. Ook hiervoor hebt u een Microsoft-account nodig.

Nieuw: het Startscherm

De grootste vernieuwing in Windows 8 en 8.1 is het zogenaamde Startscherm. Nadat u de pc hebt aangezet, verschijnt niet langer het vertrouwde Bureaublad met onderaan de taakbalk en links de knop Starten. U ziet nu het Startscherm, de nieuwe vertrekhal. Linksboven staat de tekst 'Start' en daaronder ziet u een reeks gekleurde rechthoeken. Dat zijn de tegels. Via de tegels hebt u toegang tot verschillende toepassingen op uw computer. U kunt tegels toevoegen. Zijne r meer tegels dan op het eerste scherm passen, dan schoolt u horizontaal om bij de andere tegels te komen. Zeg maar rustig dat u er even aan moet wennen. Tijd voor een kopje koffie tussendoor!

Het scheelt misschien als u het zich op deze manier voorstelt: voorheen zag u het Bureaublad met de knop Starten. Die knop gaf toegang tot al uw programma's. Dit heeft Microsoft in Windows 8/8.1 vervangen door het Startscherm. U ziet hier direct een overzicht van al uw programma's (dat zijn de tegels). U kunt ook zaken als contactpersonen en favoriete websites in een tegel op het Startscherm zetten. De tegels kunt u naar wens rangschikken op het scherm.

In Windows 8.1 vindt u bovendien een Startknop linksonder in beeld. Hiermee kunt u vanaf het Bureaublad naar het Startscherm en omgekeerd.

Terug van nooit weggeweest: het Bureaublad

Microsofts eigen Heintje Davids: het Bureaublad. Met de komst van Windows 8 zou het met pensioen gestuurd worden. Maar toch weer teruggekeerd in de vorm van een tegel. Op het Startscherm bevindt zich de tegel 'Bureaublad'. In deze omgeving werkt u op programma's en u vindt hier bijvoorbeeld de vertrouwde Verkenner. U kunt hier ook programma's die u vaak gebruikt met een icoontje vastzetten in de taakbalk. Klik erop en u ziet Windows zoals het was: alleen de knop Starten linksonder ontbreekt. Wellicht tijd voor een tweede kopje koffie!

De Verkenner

Of u nu in het nieuwe Startscherm zit of in het scherm met het vertrouwde Bureaublad, de klassieke Verkenner vindt u altijd terug via het scherm 'Apps'. Dit benadert u aan de rechterkant van het scherm via 'Zoeken'.

De bediening: Charms

Ook de bediening van Windows 8 en 8.1 is door Microsoft aangepakt.Het besturingssysteem is namelijk ontwikkeld voor zowel mobiele apparaten als de desktopcomputer. Dit betekent dat Windows nu ook met aanraakschermen (touchscreen) overweg kan. Nu kan het systeem ook met aanraakschermen overweg. Het resultaat is voor muisgebruikers niet altijd even handig. Maar gelukkig kunt u ook met het toetsenbord opdrachten geven. Daarover straks meer.

Beweeg met de muis naar de rechterbovenhoek van uw beeldscherm en maak daarna een beweging recht naar beneden. De zogeheten Charms verschijnen. Deze zijn altijd beschikbaar. Of u zich nu op het Startscherm, het Bureaublad of in een programma bevindt. Ze helpen u bij veelvoorkomende handelingen. Er zijn vijf Charms en ze doen het volgende:

  • Zoeken
    U kunt met deze Charm alles doorzoeken: apps, instellingen en bestanden.
  • Delen
    Deze Charm zorgt ervoor dat u gemakkelijk bestanden of informatie met anderen kunt delen. Stelt u zich het als volgt voor. U leest op internet een nieuwsbericht dat u graag wilt doorsturen naar een bekende. Klik op de Charm Delen en klik daarna op bijvoorbeeld E-mail. Maak het bericht en stuur het door.
  • Start 
    Ga naar het Startscherm. Als u al op het Startscherm bent, kunt u met deze Charm teruggaan naar de app die u het laatst hebt geopend.
  • Apparaten 
    Deze Charm is alleen relevant als u apparatuur op uw pc hebt aangesloten zoals een printer. U kunt dan bijvoorbeeld een nieuwsbericht dat u leest op internet, direct printen.
  • Instellingen 
    Achter deze Charm vindt u allerlei opties om instellingen te wijzigen. Algemene instellingen zoals netwerkverbinding, volume, helderheid, meldingen, afsluiten en toetsenbord zijn altijd zichtbaar.
Charmsbalk

Tip 1:
Charms zijn contextafhankelijk. Daarmee bedoelen we dat de opties die u ziet, afhankelijk zijn van waar u zich bevindt. Als u de email-app hebt geopend en daarna de Charm 'Instellingen' opent, dan ziet u allerlei e-mailinstellingen. En als u de Windows Store-app hebt geopend en daarna de Charm 'Zoeken' opent, dan doorzoekt u de Windows Store.

Tip 2:
Begin op het Startscherm met typen en u ziet dat de Charm 'Zoeken' wordt geopend. Sneller kunt u niet zoeken! Standaard doorzoekt u in Windows 8 alles, maar ziet u alleen treffers binnen de apps. Treffers binnen instellingen en bestanden zijn echter wel zichtbaar. Klik op de desbetreffende categorie onder het zoekvak en u ziet de zoekresultaten binnen die categorie. In Windows 8.1 ziet u wel meteen alle resultaten van heel uw computer.

De bediening: verdere navigatie met de muis

Buiten de Charms-balk zijn dit de belangrijkste handelingen in Windows 8 en 8.1:

  • Naar het Startscherm 
    Er zijn meerdere manieren om met behulp van de muis naar het Startscherm te gaan:
    1. Wijs met de muis de linkerbenedenhoek aan. Linksonder verschijnt een klein voorbeeld van het Startscherm. Klik daarop.
    2. Wijs met de muis de rechterbenedenhoek aan zodat de Charms-balk verschijnt. Beweeg daarna de muis naar boven en klik op Start.
    3. Klik in Windows 8.1 op de Startknop linksonder in beeld.
  • Naar het Bureaublad
    Ga naar het Startscherm en klik op de tegel 'Bureaublad'. In Windows 8.1 klikt u op de Startknop linksonder in beeld.
  • Een app (programma) openen
    Klik in het Startscherm op de bewuste tegel.
  • Terug naar een geopende app
    Wijs met de muis de linkerbovenhoek aan en beweeg de muis daarna naar beneden. Een zwarte balk verschijnt met daarin geopende apps. Klik op de app die u wilt gebruiken. Als u geen andere apps hebt geopend, ziet u niets in deze balk. En natuurlijk kunt u ook gewoon teruggaan naar het Startscherm en daar de app openen die u wilt gebruiken.
  • Een app sluiten
    Een Bureaublad-app sluit u zoals u dat gewend bent: door te klikken op het kruisje rechtsboven. De overige apps hoeft u niet te sluiten. Microsoft heeft Windows 8 zo ontworpen dat dit niet nodig is. Mocht u desondanks een app willen sluiten, dan gaat dit als volgt: beweeg de muis naar de bovenrand totdat u ziet dat de muisaanwijzer verandert in een handje. Klik nu op de linkermuisknop en houd deze ingedrukt. Beweeg de muis naar de onderrand en laat daar de muisknop los. De app is nu gesloten.
  • Computer afsluiten
    Wijs met de muis de rechterbenedenhoek aan zodat de Charms-balk verschijnt. Beweeg daarna de muis naar boven en klik op Instellingen. Klik daarna op Aan/Uit en op Afsluiten.
    In Windows 8.1 kunt u ook met de rechtermuisknop klikken op de Startknop en dan kiezen voor Afsluiten.
Startscherm starten

De bediening: navigatie met het toetsenbord

Niet iedereen werkt graag met sneltoetsen. Toch maken ze het werken met Windows 8 een stuk gemakkelijker. Daarom geven we hier de voornaamste toetscombinaties die u vrijwel dagelijks nodig zult hebben.

  • Windows-toets
    Startscherm weergeven. Als er een toets is die u wilt onthouden, dan is het deze. Of u nu een app hebt geopend of werkt op het Bureaublad. Eén druk op deze toets en u bent terug in het Startscherm.
  • Windows-toets+C
    Open de Charms-balk aan de rechterkant.
  • Windows-toets+D
    Ga naar het Bureaublad.
  • Windows-toets+E  
    Open de Windows Verkenner.
  • Windows-toets+F  
    Ga naar bestanden zoeken.
  • Windows-toets+I  
    Open 'Instellingen' in de balk rechts.
  • Windows-toets+Q
    Ga naar 'apps zoeken'.

Het Startscherm aanpassen

De opbouw van het Startscherm is in wezen bijzonder eenvoudig. U ziet gekleurde rechthoeken. Dit noemt Microsoft tegels. Een tegel kan een app (programma) zijn, maar ook een snelkoppeling naar een favoriete website. Natuurlijk kunt u het Startscherm naar uw eigen voorkeuren indelen.

Klik met de rechtermuisknop op een willekeurige tegel. Bijvoorbeeld de tegel 'Foto's'. Zoals u ziet verschijnt er onder in beeld een balk (de app-balk). Op die balk bevinden zich verschillende opties. Welke opties dat zijn verschilt per tegel. Maar de volgende opties zijn altijd beschikbaar:

  • Losmaken van Start
    De app is niet meer zichtbaar in het Startscherm, maar nog wel te gebruiken (via zoeken in apps kunt u het dan bijvoorbeeld terugvinden).
  • Installatie ongedaan maken
    De app wordt verwijderd van het Startscherm en van uw pc.

Andere opties die u in de blauwe balk tegen kunt komen:

  • Groter
    Standaard zijn de tegels in het Startscherm vierkant. Sommige kunt u zo breed maken als twee vierkanten. Dat gebeurt via deze optie.
  • Kleiner
    Maakt van een grote rechthoek een vierkante tegel.
  • In Windows 8.1 kunt u meer verschillende opties voor de formaten kiezen.
  • Live tegel inschakelen
    Sommige apps kunnen actuele informatie tonen. Zodat u bijvoorbeeld het laatste nieuws, het actuele weer of uw recente e-mails ziet. Dat gebeurt als u deze optie gebruikt.
  • Live tegel uitschakelen
    Hebt u geen behoefte aan actuele informatie, schakel dit dan met deze optie uit.
  • Aan taakbalk vastmaken
    De Bureaublad-apps (Word is daar een voorbeeld van), kunnen op het Bureaublad worden vastgemaakt aan de taakbalk. Zoals u dat van eerdere Windows-versies gewend bent. U kunt daarna deze programma's rechtstreeks vanuit het Bureaublad starten.
  • Van taakbalk losmaken
    Een Bureaublad-app van de taakbalk verwijderen.

Het kan gebeuren dat u een app weer aan het Startscherm wilt toevoegen. U doet dit als volgt: open de Charm 'Zoeken' (Windows-toets+Q). Klik met de rechtermuisknop op de bewuste app en kies voor Vastmaken aan Start.

Ten slotte kunt u de tegels rangschikken:

  • Klik op een tegel met de linkermuisknop en houd deze ingedrukt. Sleep de tegel naar een andere plek en laat de knop los.
  • U kunt tegels bij elkaar plaatsen in een groep en deze groep een naam geven. Klik op de zoomknop linksonder. Klik nu met de rechtermuisknop op een groep (dat is een blok tegels) en kies daarna voor Naam aan groep geven. Vul een naam voor de groep in en klik op Naam geven. In Windows 8.1 klikt u gewoon op de plaats waar de naam van een groep moet komen en typt u de naam.
  • U kunt een volledige groep verplaatsen: klik op de zoomknop linksonder. Klik daarna met de linkermuisknop op de groep die u wilt verplaatsen, houd de knop ingedrukt, sleep de groep naar de gewenste plek en laat de knop los.
Startscherm aanpassen

Geen dvd's afspelen

Windows Media Player blijft ook in Windows 8/8.1 beschikbaar, maar u kunt daarmee geen dvd's of blu-ray-schijfjes meer afspelen. Microsoft moet daar namelijk royalties voor afstaan. Deze kosten zijn niet meer te verantwoorden omdat steeds minder mensen via de computer films op dvd of blu-ray bekijken.

U kunt hier echter wel een ander programma voor installeren. Bijvoorbeeld VLC Media Player, te downloaden op onze website. SeniorWeb-leden lezen in de Enter van december 2013 hoe dit programma werkt.

Hoe waardeert u dit artikel?

Klik op de sterren om dit artikel te waarderen:
 -/5

Wilt u reageren op het artikel?

Reacties onder artikelen kunnen helaas niet door de redactie van SeniorWeb worden beantwoord.
Wilt u graag antwoord van SeniorWeb, stel uw vraag dan aan PCHulp (bij technische vragen) of aan de Ledenservice (bij vragen over het lidmaatschap).

SeniorWeb-leden vinden van dit artikel

Door SeniorWeb-lid op dinsdag 5 november 2013 om 00:09:
Het artikel maakt echt veel duidelijk en ik ben blij, dat ik de overstap nog niet heb gewaagd. Een goede kennis (85 jaar) heeft dit inmiddels wel gedaan met als gevolg, dat zijn e-mail niet meer werkt. Uit de reacties lees ik, dat dit komt doordat pop3 in Windows8 niet wordt ondersteund. Kan Microsoft daar geen compatabiliteitsprogramma voor maken? Een ander nadeel van al die tegels vind ik, dat er een heleboel zijn, waar je niks aan hebt, maar die je wel moet starten om te zien wat ze nu eigenlijk doen. Ik koop een computer om daar mijn eigen dingen op te doen en niet die van alle reclamemakers. Josje
Door SeniorWeb-lid op donderdag 29 november 2012 om 11:07:
Bij mij draait windows 8 al enkele maanden.Eerst de preview versie en nu de upgrade versie windows 8 pro Bij de upgrade van diverse oude windows versies moet er op worden gelet dat er een schone installatie moet worden gekozen.Dit i.v.m.het overnemen van foute instellingen in de lopende versie.Denk hierbij vooral aan de versie van vista. Ook windows xp kan voor verassingen zorgen . Maak altijd een backup van de voornaamste gegevens. Ook kan er op worden gewezen naar de download van microsoft voor de prijs van 29.99€.voor een upgrade van geautoriseerde versies. gr .jacques teulings
Door SeniorWeb-lid op donderdag 29 november 2012 om 10:04:
Over accounts in Windows 8 wil ik het volgende opmerken. Ik heb een noteboek met Windows 8 gekocht en heb verbinding met internet via een telefoonkabel en kan geen e-mail instellen zoals in mijn computer met Windows XP sp3, wat blijkt: Windows 8 ondersteund geen pop3 en dus kan ik op mijn laptop geen e-mailaccount maken. En het advies van microsoft om aan mijn provider een ander verbindingsaccount te vragen (IMAP - Internet Message Access Protocol) kan niet omdat ik dan vermoedelijk met mijn computer-e-mail-account van XP sp3 problemen krijg. mvg Piet van der Meijden.
Door SeniorWeb-lid op dinsdag 27 november 2012 om 15:28:
Ik ben heel blij met de artikelen over Windows 8. Ik wil een nieuwe PC aanschaffen en denk bij de overstap hier veel aan te hebben. Deze is ook heel duidelijk mvg. Ria Dekkers
Door SeniorWeb-lid op dinsdag 27 november 2012 om 12:40:
Over accounts in Windows 8 wil ik hetvolgende opmerken. Ik heb een noteboek met windows 8 gekocht en heb verbinding met internet via een telefoonkabel en kan geen e-mail instellen zoals in mijn computer, wat blijkt: Windows 8 ondersteund geen pop3 en dus kan ik op mijn laptop geen e-mailaccount maken. En het advies van microsoft om aan mijn provider een ander verbindingsaccount te vragen (IMAG) kan niet omdat ik dan vermoedelijk met mijn computer-e-mail-account problemen krijg. Dit wou ik graag even kwijt, dank u.
Toon maximaal reacties per pagina.
Eerste Vorige
Pagina van
Volgende Laatste