Vallen DigiD-gegevens in Amerikaanse handen?

DigiD   DigiD Een soort digitaal paspoort/identiteitskaart waarmee je kunt inloggen op websites van de overheid. Een DigiD bestaat uit een strikt persoonlijke gebruikersnaam en wachtwoord. Je laat ermee zien wie je bent.
is het systeem om in te loggen bij onder meer overheidsdiensten en zorginstellingen. Denk aan MijnOverheid, de Belastingdienst of je zorgverzekering. De Nederlandse overheidsinstantie Logius bouwt en onderhoudt DigiD. En het systeem werkt op servers   server Computer die diensten verleent aan andere computers. Servers kunnen verschillende diensten verlenen, bijvoorbeeld webadressen uitdelen (domeinnaamserver), webpagina's beschikbaar stellen (webserver), e-mails verzenden (mailserver), bestanden opslaan (fileserver) of gegevens bewaren (databaseserver). van het Nederlandse IT-bedrijf Solvinity. In november werd bekend dat dit bedrijf wordt overgenomen door het Amerikaanse Kyndryl. Politici en experts zijn bezorgd dat DigiD zo per ongeluk 'meeverhuist' naar Amerika. Wat zijn hiervan de gevolgen? 

Het grootste probleem is als DigiD niet meer werkt. Met één besluit kan de onvoorspelbare president Trump alle toegang tot DigiD stoppen. Dat zou een extreem geval zijn, maar is niet ondenkbaar. Zoiets is namelijk al een keer gebeurd.

Vorig jaar legde Trump namelijk sancties (maatregelen) op aan een aantal rechters en aanklagers van het Internationaal Strafhof. Zij waren bezig met het arrestatiebevel van de Israëlische president Netanyahu. In de sancties stond dat ze geen gebruik meer mochten maken van Amerikaanse diensten. Zo hadden ze geen toegang meer tot hun Microsoft-account en dus e-mails en documenten.

Voor heel veel organisaties is DigiD nodig. De overheid gebruikt het om te communiceren (MijnOverheid). Ook de Belastingdienst, het CBR, het UWV, gemeenten, ziekenhuizen, huisartsen en verzekering gebruiken DigiD. En denk ook aan het regelen van toeslagen of aangifte doen bij de politie. Als DigiD wegvalt kan niemand meer een zorgdeclaratie versturen, een nieuw paspoort aanvragen of zijn pensioen bekijken. Om maar iets te noemen. 

De Amerikaanse overheid kan bedrijven opdracht geven om informatie te delen. Ook over de grens. Ook al staan DigiD-gegevens opgeslagen in Nederland. Door een Amerikaanse wet kan de overheid mogelijk toch informatie opvragen. 

Dit betekent gelukkig niet dat de Amerikaanse overheid alles maar kan zien. Solvinity ontvangt namelijk alleen het IP-adres en e-mailadres van mensen met een DigiD-account. Het IP-adres is nodig voor de verbinding via internet. En het e-mailadres is nodig voor het sturen van notificaties. Maar Solvinity kan niet bij informatie over inkomen, gezondheid of pensioen. Dus als het bedrijf in Amerikaanse handen valt, kan de Amerikaanse overheid die gegevens niet bekijken.

Of de verkoop echt doorgaat, is nog niet duidelijk. Nederlandse toezichthouders moeten de overname goedkeuren. Zij doen onderzoek en geven advies of het door mag gaan. Of bijvoorbeeld alleen onder bepaalde voorwaarden. Daarna kan de minister van Economische Zaken de overname nog verbieden. 

Een meerderheid van de Tweede Kamer wil voorkomen dat DigiD bij een Amerikaans bedrijf terecht komt. Hun hoop is dat Solvinity van gedachten verandert. Of dat Logius overstapt naar een ander bedrijf om mee samen te werken. Een derde optie is dat de overheid probeert om een 'gouden aandeel' met vetorecht te kopen. In dat geval kan de overheid zelf een overname tegenhouden.

Als de overname doorgaat is dat in elk geval voor twee jaar. Want zo lang loopt het contract tussen Solvinity en Logius nog.