Nabestaanden - digitaal nalaten

Sommige zaken moeten nabestaanden meteen regelen. Hier de belangrijkste zaken.

Overlijdensakte

Een overlijdensakte of akte van overlijden is een officieel bewijs dat iemand is overleden. Vaak verlangen instellingen een kopie van deze akte wanneer je een abonnement of lidmaatschap wilt opzeggen. Vraag daarom een uittreksel van de overlijdensakte aan bij de gemeente waar iemand is overleden. Vaak kan dit online. Kijk daarvoor op de site van de gemeente. Het uittreksel kost 17,80 euro (tarief 2026).

Stuur een kopie van het uittreksel naar de instanties en bedrijven die om de akte vragen, en houd zelf het origineel zelf.

Testament

In een testament legt iemand vast wat er na zijn of haar dood moet gebeuren. Dit moet in een notariële akte worden vastgelegd om rechtsgeldig te zijn. Is er geen testament dan regelt de wet wie wat krijgt.

Is het onduidelijk of er een testament is? Zoek dit dan via het Centraal Testamentenregister (CTR). Deze gratis dienst geeft binnen een week antwoord. Een aanvraag indienen kan alleen schriftelijk via een aanvraagformulier. Stuur een kopie van de overlijdensakte mee, anders nemen ze de aanvraag niet in behandeling.

Verklaring van Erfrecht

Soms is er een Verklaring van Erfrecht nodig. Dit is een notariële verklaring waarin staat wie is overleden, of er een testament is en wat daaruit voortvloeit. Ook staat hierin wie de erfgenamen zijn en wie gemachtigd is om de erfenis af te wikkelen. De kosten van de Verklaring wisselen per notaris. Reken op een bedrag tussen de 300 en 700 euro.

In de volgende gevallen is een Verklaring van Erfrecht nodig:

• Bij een levensverzekering
  Verzekeraars willen meestal een Verklaring van Erfrecht voordat ze overgaan tot het uitkeren van de levensverzekering.
• Bij banken
  Na een overlijden blokkeert de bank de lopende rekening(en). Willen nabestaanden toegang tot de rekening(en), dan hebben ze een Verklaring van Erfrecht nodig.

Een Verklaring van Erfrecht is niet nodig als aan de volgende drie voorwaarden wordt voldaan:

• Er is geen testament.
• Het saldo op de rekening is niet hoger dan 10.000 euro.

• Er is een langstlevende partner (gehuwd of geregistreerd partnerschap).

Verklaring van Executele

Is er een testament, dan kan de notaris een Verklaring van Executele opmaken. Daarin staat wie volgens het testament is aangewezen als executeur. En wat zijn bevoegdheden zijn. Een Verklaring van Executele is goedkoper dan een Verklaring van Erfrecht en is sneller opgesteld. Vraagt de bank om een Verklaring van Erfrecht, informeer dan of ze ook akkoord gaan met een Verklaring van Executele.

Nabestaandenservice PostNL

PostNL heeft een, betaalde, Nabestaandenservice. Deze regelt dat post van de overledene wordt doorgestuurd naar een ander adres. Bovendien wordt het postadres van de overledene opgenomen in het Nationaal Overledenenregister.

Alleen de executeur mag de Nabestaandenservice aanvragen. Dat is degene die het testament van de overledene uitvoert. Meestal is dat een notaris of een persoon die door de overledene is aangewezen. Is er geen executeur dan kan een familielid de aanvraag doen. Maar dan moeten alle familieleden toestemming geven. Bij de aanvraag verlangt PostNL een kopie van de overlijdensakte plus een kopie van het legitimatiebewijs van de aanvrager of notariële akte.

De aanvraag verloopt via een online formulier. PostNL staat toe dat je de gewenste kopieën per post opstuurt. Maar de aanvraag verloopt sneller wanneer je digitale kopieën bijvoegt tijdens de aanvraag. Vul bij de aanvraag de achternaam en het adres van de overledene in. Alle post op die naam wordt vervolgens doorgestuurd. Dit start zeven dagen na de aanvraag.

De Nabestaandenservice stuurt maximaal een jaar de post door. Verlengen kan niet, maar opnieuw aanvragen wel. De kosten zijn afhankelijk van de gewenste periode:

• 1 maand: 19,95 euro
• 3 maanden: 29,95 euro
• 6 maanden: 49,95 euro
• 9 maanden: 59,95 euro
• 12 maanden: 69,95 euro

(Prijzen januari 2026)

Nationaal Overledenenregister

Geef naam en adres van de overledene door aan het Nationaal Overledenenregister. Het register blokkeert geadresseerde reclamepost, tien jaar lang. Deze service is gratis. Gebruik je de Nabestaandenservice van PostNL dan hoef je zelf niets te doen. Zij geven de gegevens door aan het register.

• Ga naar Registratie Nationaal Overledenenregister.
• Vul alle verplichte gegevens in.
• Klik op Adresgegevens.
• Vul de adresgegevens in.
• Klik op Afronden.
• Vul de je naam en e-mailadres in.
• Klik op Registratie afronden.
• Er het opgegeven e-mailadres krijgt een verificatiemail. Klik daarin op de link Activeer om de registratie te bevestigen.

Huurhuis

Bij een huurhuis gelden de volgende regels:

• Echtgenoot of geregistreerde partner
  De huurovereenkomst loopt gewoon door en in het huurcontract hoeft niets te worden gewijzigd.
• Samenlevingscontract of ongehuwd samenwonen
  Woonde de overledene samen, zonder te zijn getrouwd of een geregistreerd partnerschap, dan kan de achterblijver de woning blijven huren wanneer hij/zij als medehuurder in het huurcontract is opgenomen. Is dat niet het geval dan wordt de huurovereenkomst ontbonden.
• Alleenstaand
  Woonde de overledene alleen dan eindigt de huurovereenkomst twee kalendermaanden na het overlijden. Nabestaanden kunnen dit verkorten tot één maand. De huur moet worden opgebracht door de nabestaanden.

Controleer of er een automatische incasso loopt. Die moet worden stopgezet of worden omgezet naar een ander rekeningnummer. 

Koophuis

Blijft er na overlijden een partner in het koophuis achter? Maak dan een afspraak met de hypotheekverstrekker of hypotheekadviseur en bespreek wat er moet gebeuren. Als er geen partner achterblijft, zijn de erfgenamen aansprakelijk voor de hypotheekschuld. Nabestaanden moeten de hypotheekaflossing blijven voldoen.

Energiecontract

Energiecontracten zijn persoonsgebonden en niet gekoppeld aan een adres. Wat er bij overlijden moet gebeuren, verschilt per energiebedrijf. Blijft er een partner in het huis wonen die het contract door wil laten lopen, regel dit dan eenvoudig via de energieleverancier. Meestal wordt er een nieuwe overeenkomst opgesteld en moeten nabestaanden de meterstanden voor een eindafrekening doorgegeven.

Neem in alle gevallen zo snel mogelijk contact op met de energieleverancier en informeer naar de stappen die moeten worden gezet.

Bankrekeningen

Geef het overlijden zo snel mogelijk door aan de bank. Dit kan telefonisch, online of bij de balie van de bank. Doorgaans verlangt de bank een kopie van de overlijdensakte. Alle rekeningen van de overledene worden daarop geblokkeerd. Ook de bankpassen en creditcards. Periodieke betalingen en automatische incasso’s worden stopgezet en alle machtigingen vervallen.

Moeten er dringend rekeningen worden betaald via de geblokkeerde bankrekening dan is de bank vaak wel bereid dit te regelen. Neem hiervoor contact op met de bank.

Gezamenlijke rekening

Is er een gezamenlijke rekening dan houdt de andere rekeninghouder over het algemeen toegang tot deze rekening. De bankpassen van de overledene zijn echter niet meer te gebruiken.

Openstaand saldo

Erfgenamen mogen het saldo van de rekening(en) van de overledene opeisen bij de bank. Daarvoor is een Verklaring van Erfrecht en/of verklaring van het centraal testamentenregister nodig.