Nabestaanden - digitaal nalaten

Verklaring van overlijden

Het overlijden moet door een arts worden vastgesteld. Dit kan de huisarts zijn of een arts in het ziekenhuis. Bij een natuurlijke doodsoorzaak geeft de arts een verklaring van overlijden af (een zogeheten A-formulier) plus een doodsoorzaakverklaring (een zogeheten B-formulier).

De verklaring van overlijden is nodig om:

• Aangifte van overlijden te doen bij de gemeente.
• De overledene te kunnen begraven of cremeren.

Hiervoor is geen actie van de nabestaanden nodig. Zie hieronder 'Aangifte van overlijden'.

Uitzonderingen

Wanneer een arts geen natuurlijke doodsoorzaak kan vaststellen, moet hij/zij een gemeentelijk lijkschouwer inschakelen. Dit gebeurt als er duidelijk sprake is van een niet-natuurlijke doodsoorzaak, zoals een ongeval, moord, zelfdoding of euthanasie. Maar ook wanneer de arts in kwestie twijfelt of wanneer er onduidelijkheid is over de doodsoorzaak.

Stelt de gemeentelijk lijkschouwer een natuurlijke doodsoorzaak vast dan geeft deze een verklaring van overlijden en een doodsoorzaakverklaring af.

Stelt de gemeentelijk lijkschouwer daarentegen een niet-natuurlijke doodsoorzaak vast dan geeft deze een doodsoorzaakverklaring af en vult twee artikel-10-formulieren in. Eén formulier wordt in plaats van de verklaring van overlijden naar de burgerlijke stand gestuurd. Het andere gaat naar de officier van justitie. Pas wanneer de officier van justitie het stoffelijk overschot heeft vrijgegeven kan de gemeente verlof tot begraven of crematie afgeven.

Aangifte van overlijden

Als iemand is overleden dient dit te worden aangegeven bij de burgerlijke stand van de gemeente waar diegene is overleden. Hiervoor is een overlijdensverklaring nodig.

Over het algemeen regelt de uitvaartondernemer dit. Aangifte moet binnen zes werkdagen en vóór de uitvaart/crematie zijn gedaan.  

Overlijdensakte

Bij de aangifte wordt de overlijdensakte opgesteld. Hierin staan onder meer de naam, het adres en de woonplaats van de overledene, de geboorteplaats, evenals plaats en datum van overlijden en de naam van degene die de aangifte doet.  

De originele akte blijft in bezit van de gemeente. Nabestaanden kunnen een kopie van de overlijdensakte aanvragen. Een kopie van de akte is onder meer nodig om bankrekeningen, huur of abonnementen op te zeggen.

Partnerrelatie

Was de overledene getrouwd, of had hij/zij een geregistreerd partnerschap of samenlevingscontract? De partnerrelatie houdt automatisch op te bestaan na overlijden.

Huwelijk

Een huwelijk eindigt vanzelf op het moment van overlijden. Heb je huwelijkse voorwaarden vastgelegd met bijvoorbeeld afspraken over de bezittingen? Dan gelden deze afspraken.

Je kunt het overlijden van je partner laten bijschrijven in het trouwboekje. Dit kan tijdens de aangifte van overlijden, maar ook op een later tijdstip. Je kunt met het trouwboekje alleen terecht in de gemeente waar je partner is overleden.

Geregistreerd partnerschap

Een geregistreerd partnerschap eindigt op het moment van overlijden. Hadden jij en je partner partnerschapsvoorwaarden vastgelegd met bijvoorbeeld afspraken over de bezittingen? Dan gelden deze afspraken.

Samenlevingscontract

Een samenlevingscontract stopt vanzelf op het moment van overlijden. Het kan zijn dat er afspraken van jij en je partner in het samenlevingscontract staan. Bijvoorbeeld wat er gebeurt met gemeenschappelijke bezittingen en het partnerpensioen. Je moet je aan deze afspraken houden.

Inkomsten

De inkomsten van de overledene stoppen automatisch. Blijft er een partner achter dan krijgt deze een AOW-pensioen voor alleenstaanden. Ook eventuele toeslagen kunnen worden overgezet. En meestal is er sprake van een partnerpensioen.

AOW

De betaling van de AOW wordt automatisch stopgezet wanneer het overlijden bekend is bij de gemeente. Het AOW-pensioen, de inkomensondersteuning AOW en het vakantiegeld eindigen op de dag na het overlijden.  

• Heeft de overledene een partner dan ontvangt de partner automatisch een overlijdensuitkering van de SVB. Het nog openstaande vakantiegeld wordt overgemaakt op rekening van de overledene. Het kan gebeuren dat de overledene te veel AOW en inkomensondersteuning AOW heeft ontvangen. De SVB houdt dit bedrag in op het vakantiegeld en de overlijdensuitkering. Ontvangt de achtergebleven partner ook AOW dan krijgt deze vanaf de maand van het overlijden een AOW-pensioen voor alleenstaanden. (Dit is hoger dan het AOW-pensioen voor gehuwden.)
• Heeft de overledene geen partner dan wordt het nog openstaande vakantiegeld overgemaakt op rekening van de overledene. Is er al AOW overgemaakt in de maand dat de ontvanger overlijdt dan is er te veel AOW ontvangen. Dit houdt de SVB in op het vakantiegeld. Soms blijft er dan nog een bedrag over. Dit moet worden terugbetaald door de nabestaanden.

Overlijdensuitkering

De overlijdensuitkering is een eenmalig bedrag dat wordt uitgekeerd aan de overblijvende partner. Is deze er niet, dan gaat de overlijdensuitkering naar kinderen jonger dan 18 jaar. Zijn die er ook niet, dan is de overlijdensuitkering voor de persoon die tot de dag van het overlijden met de overledene in één huis woonde.

Pensioen

Bij overlijden worden de desbetreffende pensioenfondsen automatisch ingelicht door de gemeente. Hiervoor is geen actie nodig.

• Heeft de overledene een partner dan kennen de meeste pensioenregelingen een partnerpensioen. Soms heet dit nabestaandenpensioen. Was de overledene getrouwd of was er sprake van een geregistreerd partnerschap dan kent de pensioenregeling dit partnerpensioen automatisch toe aan de partner. Bij samenwonen is dat alleen het geval wanneer de partner was aangemeld bij de pensioenregeling.
• Wanneer de overledene na de pensioendatum is getrouwd of is gaan samenwonen heeft de partner geen recht op partnerpensioen.
• Heeft de overledene geen partner dan stopt het pensioen.

Toeslagen

Alle toeslagen, zoals huur- of zorgtoeslag, worden automatisch gewijzigd.

• Staan de toeslagen op naam van de overledene en is er een toeslagpartner dan worden de toeslagen op die naam gezet. Wijzigt het inkomen van de toeslagpartner na het overlijden, geef dit dan zo snel mogelijk door. Dit kan online via Mijn Toeslagen.
• Staan de toeslagen op jouw naam en is je toeslagpartner overleden dan worden de toeslagen automatisch gewijzigd. De gewijzigde toeslagen controleer je via Mijn Toeslagen.
• Heeft de overledene geen toeslagpartner dan worden de toeslagen stopgezet. De nabestaanden ontvangen hierover automatisch bericht.